Konu: İngilizce-Türkçe Çeviri Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Merhaba Arkadaşlar,

Günlük hayatta sıkça İngilizce metinlerle karşılaşıyoruz ve bazen bunları Türkçe'ye çevirme gereksinimi duyabiliyoruz. Bu konuyu çeviri konusunda bildiklerimizi ve deneyimlerimizi paylaşmamız için açtım. Ben çeviri yapıyorken yaptıklarımı şöyle sıralayabilirim;

Öncelikle metindeki cümleleri tek tek çevirmeden, mutlaka metnin hepsini okuyunuz. Böylece nasıl bir metinle karşı karşıya olduğunuzu anlamış olursunuz ve cümlelere geçtiğiniz zaman kelimelere ne gibi anlamlar yükleyeceğinizi daha kolay kavramış olursunuz. Örneğin; "dear" kelimesi mektup gibi resmi yazışmalarda "sayın" olarak çevrilebiliyorken, resmi olmayan yazılarda "tatlım" diye çevrilebiliyor. Örnekleri çoğaltmak mümkün.

Metinin türünü anlamak çok önemli. Bunu yaptıktan sonra tek tek cümleleri çevirmeye başlayabilirsiniz. Cümleleri çeviriyorken ilk önce cümlenin yüklemini bulmanız gerekir. Yüklem cümlede tense’i taşıyan öğedir veya tense’i taşıyan yardımcı fiilden sonra gelen öğedir. Bir cümleyi yüklem ayakta tutar ve yüklemi bulduktan sonra özne, nesne ve zarfları bulmak kolaylaşır. Özne ve nesnelerin yan cümlecik şeklinde bulunabileceğini unutmamak gerekir. Örnek vermek gerekirse; “I do not know where she lives.” cümlesindeki yüklem tense’i taşıyan yardımcı fiilden sonra gelen “know” fiilidir. Yüklemi bulduktan sonra “neyi bilmiyorum” şeklinde sorarsanız, ana cümlenin nesnesi olan ve kendisi bir yan cümlecik olan “where she lives” öğesini bulmuş olursunuz. “where she lives” öğesi ana cümlenin nesnesidir. “where she lives” yerine “her address” koyarsanız durum daha anlaşılır olacaktır. Bu noktada noun clause, relative clause ve adverbial clause gibi konuları çok iyi bilmeniz gerekiyor.
Çeviri yaparken ingilizce-ingilizce sözlük kullanmanızı tavsiye ederim. Böylece, birebir çeviri yapmamış olursunuz. Kelimenin İngilizce anlamına bakarak aklınıza gelen en uygun Türkçe ifadeyi bulmuş olursunuz. Ayrıca, yakın anlamlara sahip olan kelimelerin farkını (take, bring, fetch, etc.), örnek cümlelerle daha iyi ayırmış olursunuz. Oxford’ın ve Longman’ın online sözlüklerini bunun için tavsiye edebilirim.

İngilizce-Türkçe sözlük için ise www.tureng.com sitesini kullanmanızı öneririm. Bu sitenin bir avantajı, kelimelerin anlamlarını kullanıcıların girmesidir. Dolayısıyla bir kelimenin birçok anlamına ulaşabiliyorsunuz. Ayrıca, kelimelerin anlamları kategori kategori ayrılmıştır. Bir kelimenin, genel, medikal, teknik, ticari gibi kontekstlerde ne anlamlara gelebileceğini görebiliyorsunuz.


Benim çeviri konusunda yaptıklarım bunlar. Önerebileceğiniz bir şeyler varsa buyurun :)

çeviri zor iştir. dil bilmek yetmez, çeviri hakkında bilgi sahibi de olmak gerekir diye düşünüyorum :) Şehnaz Tahir Gürçağlar'ın "Çevirinin ABS'si" kitabını öneririm.